201707.20
0
0

KARTEL FAİZİ

KARTEL FAİZİ ( 12 BANKAYA KARŞI 3 KAT KARTEL TAZMİNATI DAVASI )



Rekabet Kurulu  08.03.2013 tarihinde Türkiye’de aktif faaliyet gösteren 12 bankanın mevduat, kredi ve kredi kartı konularında 21.08.2007 ile 22.09.2011 tarihleri arasında anlaşma/uyumlu eylem(kartel) içerisinde bulunarak 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Kanunu’nun 4. Maddesini ihlal ederek müşterileri aleyhine faiz oranlarında değişiklikler yaptığını tespit etmiştir.Bu tespitin sonucunda Kurul, 12 bankaya farklı miktarlarda olmak üzere idari para cezası kesti. Danıştay 13. Dairesi 16.12.2015 tarihinde kurul kararını hukuka uygun bularak mahkeme kararını onadı.


Kurul’un kararına konu olan dönemde bankaların kartel oluşturarak birlikte faiz oranı belirlemesi sonucu krediler ve kredi kartlarına olağandan yüksek faiz, mevduatlara ise olağandan düşük faiz uygulanmıştır. Bu durum karşısında müşteriler zarara uğramıştır.


Rekabet Kurulu’nun Belirlediği 12 Banka :

  1. Akbank T.A.Ş. (AKBANK)
  2. Denizbank A.Ş. (DENİZBANK)
  3. Finans Bank A.Ş. (FİNANSBANK)
  4. HSBC Bank A.Ş. (HSBC)
  5. ING Bank A.Ş.(ING)
  6. Türk Ekonomi Bankası A.Ş. (TEB)
  7. Türkiye Garanti Bankası A.Ş. (GARANTİ), (Garanti Ödeme Sistemleri A.Ş.(GÖSAŞ) ve Garanti Konut Finansmanı Danışmanlık A.Ş. (GKFD)
  8. Türkiye Halk Bankası A.Ş. (HALKBANK)
  9. Türkiye İş Bankası A.Ş. (İŞ BANKASI)
  10. Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. (VAKIFBANK)
  11. Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. (YKB)
  12. C. Ziraat Bankası A.Ş.(ZİRAAT)

4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 57.maddesine göre,

 “Her kim bu Kanuna aykırı olan eylem, karar, sözleşme veya anlaşma ile rekabeti engeller, bozar ya da kısıtlarsa yahut belirli bir mal veya hizmet piyasasındaki hâkim durumunu kötüye kullanırsa, bundan zarar görenlerin her türlü zararını tazmine mecburdur.”

            Ve aynı kanunun 58. maddesine göre,

 “Rekabetin engellenmesi, bozulması veya kısıtlanması sonucu bundan zarar görenler, ödedikleri bedelle, rekabet sınırlanmasaydı ödemekte olacakları bedel arasındaki farkı zarar olarak talep edebilir… Ortaya çıkan zarar, tarafların anlaşması ya da kararı veya ağır ihmalinin olduğu hallerden kaynaklanmaktaysa, hâkim, zarar görenlerin talebi üzerine, uğranılan maddi zararın ya da zarara neden olanların elde ettiği veya elde etmesi muhtemel olan kârların üç katı oranında tazminata hükmedebilir.”

 

21.08.2007 ile 22.09.2011 tarihleri arasında, Kurul tarafından belirlenen 12 bankanın mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetlerinden faydalanan ‘’kartel faizinden’’ zarar görmüş tüketiciler,tacirler,özel veya kamu tüzel kişileri belirtilen kanun hükümleri doğrultusunda zararlarının 3 katı oranında tazminat talep edebilirler.

 3 kat tazminat davası, mevduat, kredi veya kredi kartı hizmetlerinden faydalanılan bankaya karşı açılabileceği gibi, 12 bankadan birine veya hepsine birden açılabilir. 3 kat tazminat davası ’’Belirsiz Alacak Davası’’ olarak açılır.Davanın açılacağı yer,açacak olan kişi veya kuruluşa göre değişir.

Bu dava  10 yıllık zamanaşımına tabiidir.. Kartelin başlangıç tarihi olan 21.08.2007 tarihinde çekilen krediler veya açılan mevduat hesapları için zamanaşımı  21.08.2017 dir.Kartelin son tarihi olan 22.09.2011 tarihinde çekilen krediler veya açılan mevduat hesapları için zamanaşımı da 22.09.2021 tarihidir.

Örnek-1

200.000 TL 120 ay vadeli konut kredisi çekildiğinde,

15 baz puan kartel faizi kadar zarar hesabı yapılırsa,

%1.0 faizle (serbest piyasa için kabul ettiğimiz faiz oranı) çekilirse 344.330 TL eder.

%1.15 faizle (kartelden dolayı suni olarak belirlenen faiz oranı) çekilirse 369.759 TL eder.

Aradaki fazladan alınan faizin 200.000 TL lik 120 ay vadeli konut kredisine krediye yansıyan tutarı 369.759 – 344.330 = 25.429 TL etmektedir.

25.429 TL olarak belirlenen zararın 3 katı oranında tazminat verileceği hesaplandığında,

200.000 TL kredi çeken bir vatandaş 76.287 TL tazminat kazanacağını ifade edebiliriz.

Örnek-2:

20.000 TL  36 ay vadeli ihtiyaç kredisi çekildiğinde,

10 baz puan kartel faizi kadar zarar hesabı yapılırsa,

%1.0 faizle (serbest piyasa için kabul ettiğimiz faiz oranı) çekilirse 24.748 TL eder.

%1.10 faizle (kartelden dolayı suni olarak belirlenen faiz oranı)   çekilirse 25.256 TL eder.

Aradaki fazladan alınan faizin 20.000 TL lik 36 ay vadeli ihtiyaç kredisine yansıyan tutarı 25.256 – 24.784 = 508 TL etmektedir.

508 TL olarak belirlenen zararın 3 katı oranında tazminat verileceği hesaplandığında,

20.000 TL kredi çeken bir vatandaşın 1.524 TL tazminat kazanacağını ifade edebiliriz.


Yanıtlayın

Your email address will not be published. Required fields are marked *